صفحهٔ اصلي
گفتار
جراحی آرتروسكوپیك یعنی چه؟
كلینیك ارتوپدی



بیماران زیادی به جراحی مفاصل( زانو، شانه ، مچ پا و...) نیاز دارند و وقتی به متخصصان ارتوپدی مراجعه می‌كنند، ممكن است با كلمه‌ی جراحی « آرتروسكوپیك » یا به اصطلاح « لیزری» مواجه شوند. در حالی كه نمی‌دانند تفاوت جراحی آرتروسكوپیك و جراحی باز چیست و كدام یك بهتر است یا اینكه در جراحی آرتروسكوپیك از لیزر استفاده می‌شود یا نه.
درجراحی آرتروسكوپیك ، ابتدا با یك برش كوچك، یك دوربین باریك و بلند شبیه خودكار داخل مفصل قرار می‌گیرد كه هم نور رابه داخل مفصل می‌تاباند و آن را روشن می‌كند و هم تصویر داخل مفصل را می‌گیرد وروی مانیتور نشان می‌دهد.جراح با چرخاندن سر دوربین به جهات مختلف، داخل مفصل را می‌بیندو سپس با برش‌های كوچك دیگری، وسایلی برای جراحی به درون مفصل می‌برد و همزمان در مانیتور آنها را می‌بیند و با كمك آنها جراحی می‌كند مثلا چیزی را برش می‌زند، یا می‌دوزد، یا استخوانی را سوراخ می‌كند یا می‌تراشد و ...
در جراحی باز كه روش قدیمی‌تری است، با یك برش بزرگ،پوست و بافت‌های زیر آن بریده و مفصل كاملا باز و داخل آن مستقیم دیده و اقدام درمانی انجام می‌شود. كلمه‌ی لیزری ، یك غلط مصطلح است و نور لیزر هیچ جایگاهی در آرتروسكوپی مفصل ندارد. نوری كه در آرتروسكوپی به كار می‌رود، نور معمولی و غیر لیزری است. هم در جراحی باز و هم آرتروسكوپیك ، بیمار باید به نوعی بیهوش شودمثل بیهوشی عمومی( كامل) یا بی‌حسی نخاعی.
در روش جراحی باز، بافت‌‌های بیشتری را می‌برند در حالی كه در آرتروسكوپی فقط چند سوراخ ایجاد می‌شود. بیماران پس از جراحی آرتروسكوپیك درد كمتری دارند و زودتر به كار و زندگی خود برمی‌گردند ، پس از عمل هم معمولا برای بهبود حركات مفصل، به فیزیوتراپی كمتری نیاز دارند و از لحاظ ظاهری و زیبایی نیز زخم‌های جراحی آرتروسكوپیك كوچك‌تر است.
از لحاظ  هزینه‌های جراحی، معمولا روش آرتروسكوپیك گران‌تر است چون از وسایل ظریف‌تر و گران‌تر و تجهیزات و امكانات بیشتری استفاده می‌شود. روش آرتروسكوپیك نسبت به روش جراحی باز ، تبحر بیشتری می‌خواهد و جراح باید دوره‌های مخصوص این كار رادیده باشد و مدتی طول می‌كشد تا تجربه و تبحركافی به دست آورد.
تمام اعمال جراحی را نمی‌توان به روش آرتروسكوپی انجام داد مثلا برای درمان شكستگی‌ها ، تقریبا همیشه لازم است جراحی باز انجام شود یا مثلا در جراحی شانه كه برای دررفتگی مكرر شانه انجام می‌شود ، اگر ضایعات استخوانی كوچك و تازه باشند، بهتر است به روش آرتروسكوپیك عمل شونددر غیر این صورت جراحی باز نتایج بهتری دارد.
بعضی اعمال جراحی را فقط می‌توان با آرتروسكوپ انجام داد و به روش جراحی باز دسترسی به آن ضایعات ممكن نیست اما در نهایت وقتی بیماری به پزشكی كه تجربه و تبحر كافی دارد ، اطمینان می‌كند و درمان خود را به او می‌سپارد، باید نظر اورا بپذیرد و جراح با در نظر گرفتن تمام جوانب، یكی از انواع جراحی‌های باز یا آرتروسكوپیك را كه بیشتر به صلاح بیمارمی‌داند، پیشنهاد می‌كند.
دكتر مرتضی نخعی امرودی
ارتوپد، جراح شانه، عضوهیات علمی دانشگاه علوم پزشكی تهران