صفحهٔ اصلي
گفتار
شیر سویا نوعی شیر نیست.
یك نكته، یك متخصص



متاسفانه هموطنان ما محصولی با نام « شیر سویا» را شیری حاوی عصاره‌ی سویا می‌دانند در صورتی كه در تمام دنیا این محصول را با نام « نوشیدنی سویا » می‌شناسند. « شیر سویا» فرآورده‌ای گیاهی است نه دامی . این نوشیدنی از سویا تهیه می‌شود و چون شیری رنگ است، به نام « شیر سویا» شهرت یافته است. این محصول از لحاظ ویژگی‌های تغذیه‌ای كاملا با شیر تفاوت دارد و بنابر تعریف شیر، نمی‌توان آن را شیر دانست.
بیشتر مردم این محصول را حتی فرآورده‌ای لوكس می‌دانند و به جای شیر مصرف می‌كنند اما شیر سویا اصلا منبع خوبی برای دریافت كلسیم نیست. در مقایسه‌ای كلی، 1 لیوان شیر سویا حداكثر 100 میلی‌گرم كلسیم دارد در حالی كه میزان كلسیم 1 لیوان شیر گاو بالغ بر 300 میلی‌گرم است.
براساس آخرین یافته‌ها، یك فرد بالغ روزانه حدود 1300 میلی‌گرم كلسیم نیاز دارد كه می‌تواند این نیاز بدنش را با مصرف حداقل 3 لیوان محصولات لبنی مثل شیر یا ماست یا 2 لیوان دوغ یا كشك، تامین كند اما اگر بخواهد همین میزان كلسیم را از شیر سویا بگیرد باید روزانه 12 لیوان شیر سویا بنوشد كه در عمل غیر ممكن است.
در 20 تا 30 سال گذشته، آمریكایی‌ها و اروپایی‌ها سویا را به عنوان منبع گیاهی مناسب برای تامین پروتئین مطرح كردند و به آن لقب « گوشت گیاهی» دادند. سویا مقدار زیادی فیتو استروژن دارد كه مشابه هورمون استروژن است. استروژن ، هورمونی زنانه است كه ترشح آن در دوران یائسگی كمتر می‌شود. در دهه‌ی 90-80 میلادی گفته می‌شود مصرف سویا برای جبران كمبود هورمون‌های زنان یائسه و از بین بردن علایم ناخوشایند یائسگی مفید است.
البته انجمن غذا و داروی آمریكا در سال 2006 اعلام كرد مصرف 25 گرم پروتئین سویا سودمند است اما مصرف بیش از حد فیتواستروژن‌ها نه تنها این خواص را نداردبلكه می‌تواند خطرناك هم باشدو مثلا باعث سرطان پستان در خانم‌ها شود.
دكتر محمدرضا وفــا
متخصص تغذیه و رژیم درمانی ، دانشیار دانشگاه علوم پزشكی تهران.