صفحهٔ اصلي
گفتار
سـونامی سرطان از توهم تـا واقعیت
نگاه یك روزنـامه نگـار



این روزها در گذشت دو هنرمند جوان به دلیل سرطان موجب شده است تا این بیماری در كانون توجه افكار عمومی قرار بگیرد. بسیاری از رسانه ها در این فضای احساسی به دنبال متهم می گردند و در تیترها و اخبار كمتر كارشناسی شده ، از افزایش آمار ابتلا به سرطان ناله سر می دهند.
دراین هنگامه بسیاری از رسانه ها با آسمان و ریسمان بافتن های متداول در نقش شرلوك هولمز ظاهر شده و با ذره بین كذایی خود انگشت اتهام را به سمت و سوی هر كه دم دست شان بود گرفتند از سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت جهاد كشاورزی گرفته تا وزارت بهداشت. نگارنده نیز بر این باور است كه كوتاهی سازمان های متولی در كنترل آلاینده های هوا و مدیریت بهینه كودهای شیمیایی، ارسال پارازیت ها ، آب آلوده و ... موجب شده است كه احتمالا جامعه بیشتر شاهد بروز سرطان باشد.
سرطانی كه دیگر سن نمی شناسد و همه از پیر و جوان را به كمین گاه خود می كشاند. آمار قربانیان سرطان در سال های اخیر موجب شده است كه برخی از كارشناسان از واژه سونامی سرطان در ایران استفاده كنند.
اما آیا وضعیت سرطان در ایران به گونه ای است كه بتوان از واژه سونامی برای آن استفاده كرد؟ نیم نگاهی به وضعیت سرطان در جهان نشان می دهد كه وضعیت ایران در میزان ابتلا، به مراتب از میانگین جهانی بهتر است. برای اثبات این ادعا می توان به گزارش منتشر شده رضا ملك زاده معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت و كاظم زنده دل معاون مركز تحقیقات سرطان انستیتو كانسر ایران و دبیر شبكه ملی تحقیقات سرطان در كشور، اشاره كرد.
در گزارش منتشر شده كه جزء مستندترین اسناد وزارت بهداشت به شمار می رود، آمار مبتلایان به سرطان در ایران سالانه 85 هزار نفر ذكر شده كه از این آمار 55 هزار نفر جان خود را از دست می دهند. این آمار در حالی منتشر شده كه در جهان به ازای هر 100 هزار نفر 182 نفر به سرطان مبتلا شده و 102 نفر جان خود را از دست می دهند.
با مداقه در آمار منتشر شده ( میزان بروز سرطان ASR در هر صد هزار نفر در كشورهای مختلف در سال 2012 ) نشان می دهد كه آمریكا با 4/363 تعداد مبتلایان در راس قرار گرفته است. بعد از آمریكا انگلستان با 4/358، دانمارك با 6/338 ، كـانادا با335 ، كره با 1/306 ، سوئـد با 8/301 ، ژاپـن با 3/244 ، تركیـه با 8/237و سنگاپـور با 6/229 تعداد مبتلایان بالاتر از میانگین جهانی قرار می گیرد. هر چند تعداد مبتلایان بالاتر از ایران است اما این كشورها به هیچ وجه از كلمه سونامی استفاده نمی كنند.
وجه افتـراق ایران با وجود ابتلای پایین تر از متوسط جهانی یعنی 7/134نفر در هر 100 هزار نفر ، در افزایش مرگ و میر بیماران سرطانی است. به عبارت بهتر، مشكل بیماران سرطانی ، كاهش پروگنوز بیماران است. میزان پیش آگهی یا همان پروگنوز سرطان در ایران به مراتب كمتر از جهان است. اگر قرار باشد كه احتمال زنده ماندن بیماری بیمای با سرطان كولون در مرحله دوم برای بقای پنج ساله بین 50 تا 60 درصد باشد، این میزان بقا در ایران كاهش چشمگیری پیدا می كند، به نظر می رسد كه رفع این معضل در گرو مدد گرفتن از غربالگری به عنوان یك ضرورت و اجبار؛ در كنار عزم سازمان های دولتی برای حذف عوامل ایجاد كننده سرطان است و گرنه بیم آن می رود كه با توجه به سالمندی جامعه ایران، میزان مرگ و میر مبتلایان به سرطان شد دو بـرابـری را تجربه كنــد.
معصومه ستوده - فرهیختگان