صفحهٔ اصلي
گفتار
آب خوردن را ساده نگیرید!



اگرچه در فرهنگ عمومی ما هر كارساده‌ای را به آسانی آب خوردن مثال می‌زنند اما واقعیت آن است كه نوشیدن آب و تنظیم آن به خصوص در گروه‌های خاص مثل ورزشكاران و در شرایط محیطی ویژه ( گرما و سرمای شدید، ارتفاعات) كار حساب شده‌ای است كه بدون توجه به ظرایف آن امكان ‌پذیر نیست.
در اخبار می‌شنویم كه موج گرما در برخی كشورهای اروپایی، باعث مرگ صدها نفر شده است اما در درجه حرارتی به مراتب بالاتر از چنین آماری در كشور ما خبری نیست. سوال این است كه آیا واقعا ما در برابر گرما مقاومت بیشتری داریم یا اینكه در ثبت آمار مرگ و میر به موضوع كم آبی توجه كافی مبذول نمی‌گردد؟
فراموش نكنید كه با شروع فصل تابستان موضوع جایگزینی آب و الكترولیت‌‌های از دست رفته در خلال تعریق از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.می‌دانید كه آب فراوان‌ترین تركیب بدن است كه نقش‌های متابولیكی بی‌شماری را به عهده دارد.
كاهش منابع آب بدن به بازده ارگان‌های مختلف لطمه وارد می‌كند. به عنوان مثال، با وجود حدود ۴۰ لیتر آب در بدن یك فرد ۷۰ كیلوگرمی، از دست دادن كمتر از یك لیوان آب بدن می‌تواند عملكرد فعالیت فیزیكی و ورزشی او را با افت قابل توجهی مواجه كند.
از دست دادن مقادیر بیشتر آب می‌تواند به اختلالات جدی‌تر فیزیولوژی و در نهایت اغما و مرگ بینجامد. تحمل بدن در مواجهه با تغییر درجه حرارت دارای دامنه‌ی بسیار محدودی (۳۷.۵ تا ۳۹.۸ درجه‌ی سانتیگراد) است و بدن بایدبا مكانیزم‌هایی جلوی افزایش درجه حرارت بدن را بگیرد و تعریق یكی از این مكانیزم‌هاست.
عرق، علاوه بر آب، حاوی مقداری سدیم، كلر و پتاسیم است وبه این علت باید علاوه بر جایگزینی آب، املاح از دست‌رفته نیز جایگزین شوند.میزان تعریق و محتویات عرق افراد در مواجهه با یك افزایش درجه حرارت یكسان، متفاوت است. به عبارت دیگر، عده‌ای بیش از دیگران عرق می‌كنند و عرق نمكی‌تری دارند.پس این افراد باید در روزهای تابستان برنامه‌ی حساب شده ‌تری برای جایگزینی مایعات ازدست رفته بدن‌شان داشته باشند.
نكته‌ی قابل توجه دیگر اهمیت جبران مایعات درگروه‌های خاص نظیر ورزشكاران است. دراین گروه باید به خاطر داشت كه ممكن است احساس تشنگی نتواند كارآیی كافی برای تنظیم نوشیدن مایعات داشته باشد. 
معمولا این حس زمانی فعال می‌شود كه شخص بین ۱ تا ۱.۵ درصد وزن بدن‌اش مایع از دست داده باشد. توصیه به این اشخاص نوشیدن آب با توجه به میزان آب از دست رفته است. البته گاه افراد با محدودیت‌‌های خاصی در نوشیدن آب مواجه‌اند و مجبورند سرعت نوشیدن آب را با توجه به آن محدودیت‌ها تنظیم كنند.
به عنوان مثال یك بازیكن فوتبال نمی‌تواند در زمان بازی زمین را برای رفتن به دستشویی ترك كند پس باید با سرعتی آب بنوشد كه مكانیسم‌های تولید ادرار بیش ازحد فعال نشوند اما معمولا مصرف میزان ۵۰۰ تا ۷۰۰ سی‌سی آب در ساعت، سرعت قابل قبولی در جبران مایعات به حساب می‌آید . به یاد داشته باشیم كه این میزان آب باید به صورت تدریجی میل شود.
دكتر جـواد فلاح- متخصص تغذیه‌ی ورزشی