صفحهٔ اصلي
گفتار
ایستگاه تصفیه‌ی خون
به افزایش تعداد گلبول‌های قرمز در واحد حجم، « غلظت خون » می‌گویند.



به افزایش تعداد گلبول‌های قرمز در واحد حجم « غلظت خون » می‌گویند، چنانچه هموگلوبین در مردان بالاتر از 18 و در زنان فراتر از 16 گرم در دسی‌لیتر باشد، مبتلا به غلظت خون هستند.این وضعیت می‌تواند به صورت اولیه و ناشی از بیماری پلی سیتمی‌ورا باشد یا ثانویه به مشكلاتی مانند كاهش اكسیژن‌رسانی بافتی، بیماری‌های ریوی، ارتفاع بالا، شانت‌های داخل قلبی، اختلالات مربوط به هموگلوبین ، كشیدن سیگار، افزایش تولید اریتروپویتین وتومورها.
افزایش غلظت خون در بدن، باعث كند شدن حركت خون در قلب و رگ‌ها می‌شود كه با گرفتگی اندام‌هایی نظیر دست و پا، باعث سكته‌ی مغزی یا قلبی خواهد شد. مشكل غلظت خون در بعضی از افراد علامتی ندارد ولی در برخی مبتلایان ضعف و بی‌حالی، سردرد ، سبكی سر، اختلالات بینایی و تنگی نفس، خارش‌های پوستی و به خصوص بعد از استحمام ، قرمزی صورت و وریدهای برجسته‌ی چشم‌ها، بزرگی كبد و طحال، زخم معده، دردهای استخوانی و در مراحل بعد بروز نقرس و سنگ كلیوی دیده می‌شود.
اهدای خون باعث كاهش غلظت خون و حفظ آن در محدوده‌ی طبیعی می‌شود، البته در صورتی كه به صورت مستمر ( حداقل ۲ بار در سال) انجام شود. با توجه به نتایج بررسی و تعیین نوع غلظت خون، اگر از نوع ثانویه باشد، درمان عبارت است از درمان عامل زمینه‌ای، پرهیز از كشیدن سیگار و حضور در محیط آلوده، مصرف مایعات زیاد ( مصرف حداقل روزی 8 لیوان مایعات) ، فصد خون و درمان‌های دارویی.
درفصد خون ، خون گرفته شده از بیمار قابل استفاده است. در مواردی كه غلظت خون افزایش قابل ملاحظه‌ای ندارد، اهدای خون توصیه می‌شود .مصرف آلبالو، آبلیموی ترش و موز باعث كاهش غلظت خون می‌شود.به طور كلی میوه‌ها و سبزی‌ها به علت داشتن ویتامین C و فیبرهای محلول و نامحلول، یك عمل حفاظتی در مقابل افزایش غلظت خون و كاهش میزان فیبرینوژن ( پروتئینی كه به لخته تبدیل می‌شود) نقش حفاظتی دارند، به همین علت در افرادی كه گیاهخوارند، نه تنها احتمال ابتلا به سرطان روده‌ی بزرگ بسیار كاهش می‌یابد، بلكه خون آنها رقیق‌تر وفیبرینوژن پایین‌تری نسبت به افراد همسن و سالشان دارند.
برای كاهش لخته‌شدن خون، مصرف روغن جامد، روغن نارگیل، چربی‌های حیوانی، گوشت قرمز، دل، قلوه، پیه گاو و گوسفند را كاهش دهید و به جای آن از لبنیات كم چرب، ماهی، سبزی و میوه‌ی فراوان استفاده كنید.
استرس و تنش‌های عصبی هم باعث افزایش ترشح آدرنالین می‌شود كه بروز انقباض‌های عروقی را به دنبال دارد. به این ترتیب پلاسما به خارج عروق نشت می‌كند و نسبت آن به گلبول قرمز كاهش می‌یابد.
دكتر بشیر حاجی بیگی 
مدیر كل منطقه‌ای آموزشی انتقال خون استان تهران.